Ο Σύνδεσμος Βιομηχανιών Θεσσαλίας και Στερεάς Ελλάδος – ΣΒΘΣΕ απέστειλε υπόμνημα προς τον Υπουργό Ανάπτυξης κ. Παναγιώτη Θεοδωρικάκο, αναδεικνύοντας λειτουργικά ζητήματα και προτεινόμενες βελτιώσεις στην υλοποίηση του Αναπτυξιακού Νόμου 4887/2022.
Αξιότιμε κύριε Υπουργέ,
Ο Σύνδεσμος Βιομηχανιών Θεσσαλίας και Στερεάς Ελλάδος παρακολουθεί συστηματικά την εφαρμογή του Αναπτυξιακού Νόμου 4887/2022 και τη συμβολή του στην ενίσχυση των παραγωγικών επενδύσεων. Με βάση την εμπειρία των επιχειρήσεων – μελών μας, θα θέλαμε να θέσουμε υπόψη σας ορισμένα ζητήματα που έχουν ανακύψει κατά την εφαρμογή του νόμου, καθώς και προτάσεις βελτίωσης που εκτιμούμε ότι μπορούν να συμβάλουν στην αποτελεσματικότερη λειτουργία του.
Συγκεκριμένα:
- Λειτουργία του Πληροφοριακού Συστήματος ΟΠΣ-ΑΝ και διαδικασία ελέγχου επενδύσεων
Στο Πληροφοριακό Σύστημα του Αναπτυξιακού Νόμου (ΟΠΣ-ΑΝ) έχει ενεργοποιηθεί η δυνατότητα υποβολής Αίτησης Ελέγχου από τις επιχειρήσεις – φορείς επενδύσεων για την πιστοποίηση της υλοποίησης επενδυτικών σχεδίων που έχουν υπαχθεί στον ν.4887/2022. Ωστόσο, μέχρι σήμερα δεν είναι δυνατή η διενέργεια του ελέγχου από Ορκωτό Ελεγκτή Λογιστή ή αρμόδιο όργανο ελέγχου, ώστε να υποβληθεί η σχετική Έκθεση Ελέγχου προς την αρμόδια υπηρεσία.
Η διαδικασία, αυτή, αποτελεί κρίσιμο στάδιο για την ολοκλήρωση των επενδύσεων, καθώς όσο διάστημα δεν λειτουργεί πλήρως η συγκεκριμένη δυνατότητα του ΟΠΣ-ΑΝ: • δεν είναι δυνατή η έκδοση Αποφάσεων Πιστοποίησης των επενδυτικών σχεδίων • δεν μπορεί να προχωρήσει η καταβολή των προβλεπόμενων ενισχύσεων. Ιδιαίτερα για την τρέχουσα περίοδο, ενδεχόμενη περαιτέρω καθυστέρηση ενδέχεται να οδηγήσει σε αδυναμία έκδοσης αποφάσεων πιστοποίησης έως την καταληκτική ημερομηνία υποβολής των φορολογικών δηλώσεων της χρήσης 2025, με αποτέλεσμα επιχειρήσεις που έχουν υποβάλει εμπρόθεσμα αιτήσεις ελέγχου να μην μπορέσουν τελικά να αξιοποιήσουν τις προβλεπόμενες φοροαπαλλαγές.
Για τον λόγο αυτό θεωρούμε αναγκαία την άμεση ολοκλήρωση της λειτουργικότητας του ΟΠΣ-ΑΝ, ώστε να καταστεί δυνατή η υποβολή εκθέσεων ελέγχου από τα αρμόδια όργανα και η έκδοση των σχετικών αποφάσεων πιστοποίησης σε εύλογο χρονικό διάστημα.
- Δέσμευση Διατήρησης Προσωπικού
Προβλήματα δημιουργεί η υποχρέωση διατήρησης των θέσεων εργασίας του προσωπικού. Στον προηγούμενο αναπτυξιακό η δέσμευση ήταν για 3 έτη, ενώ στον ν.4887/2022 είναι για 6 έτη από την ολοκλήρωση.
Επίσης η μη τήρηση της δέσμευσης διατήρησης των θέσεων εργασίας, στον προηγούμενο Νόμο είχε ως ποινή την επιβολή προστίμου, ανάλογα με τις θέσεις που δεν τηρήθηκαν. Στον ισχύοντα προβλέπεται ως ποινή η ολική επιστροφή της ενίσχυσης. Θεωρούμε ότι η δέσμευση διατήρησης της απασχόλησης για 6 έτη (αρκετά μεγάλο διάστημα), σε συνδυασμό με την ολική επιστροφή της ενίσχυσης σε περίπτωση μη εκπλήρωσης, είναι αρκετά αυστηρός περιορισμός, ο οποίος θα δημιουργήσει πρόβλημα σε μεγάλο αριθμό επιχειρήσεων.
Προτείνεται η αντικατάσταση και των δύο, με μικρότερο χρονικό διάστημα για τη διατήρηση των θέσεων εργασίας και με ηπιότερη ποινή για τις περιπτώσεις όπου αυτή δεν επιτυγχάνεται.
- Κριτήρια Αξιολόγησης
Προτείνεται η επανεξέταση και τροποποίηση των κριτηρίων αξιολόγησης, καθώς διαπιστώνεται ότι η πρόσληψη νέου προσωπικού και η εξαγωγική δραστηριότητα έχουν δυσανάλογα μεγάλη βαρύτητα στη βαθμολογία και διαμορφώνουν το αποτέλεσμα, άσχετα με τα υπόλοιπα κριτήρια. 4. Φορείς υποδοχής και διαχείριση επενδυτικών σχεδίων
Η εφαρμογή του Αναπτυξιακού Νόμου εμφανίζει υψηλό βαθμό συγκεντρωτισμού, καθώς μεγάλο μέρος των επενδυτικών σχεδίων διαχειρίζεται από τη Γενική Διεύθυνση Αναπτυξιακών Νόμων και Άμεσων Ξένων Επενδύσεων, ενώ περιορισμένος αριθμός έργων διαχειρίζεται από τις Περιφέρειες και το Υπουργείο Εσωτερικών (Τομέας Μακεδονίας – Θράκης). Ο μεγάλος όγκος έργων που συγκεντρώνεται σε μία υπηρεσία δημιουργεί σημαντικό διοικητικό φόρτο και δυσκολίες στην τήρηση των προβλεπόμενων χρονικών πλαισίων. Για τον λόγο αυτό θεωρούμε αναγκαία την αποκέντρωση των διαδικασιών και την επανεξέταση της κατανομής του έργου, με ενίσχυση του ρόλου των αρμόδιων υπηρεσιών των Περιφερειών (ΔΙΑΠ) που μέχρι πρόσφατα παραλάμβαναν επενδυτικά σχέδια έως 3 εκ ευρώ και των λοιπών φορέων διαχείρισης (ΕΦΕΠΑΕ), ώστε να επιταχυνθούν οι διαδικασίες αξιολόγησης και πιστοποίησης των επενδύσεων.
- Εντάσεις ενισχύσεων
Σε ορισμένες περιπτώσεις τα προβλεπόμενα ποσοστά ενίσχυσης είναι ιδιαίτερα υψηλά, με αποτέλεσμα σημαντικό μέρος των διαθέσιμων πόρων να κατευθύνεται σε περιορισμένο αριθμό επενδυτικών σχεδίων. Η πρακτική αυτή εντείνει τον ανταγωνισμό μεταξύ των επιχειρήσεων και οδηγεί συχνά στην ανάληψη υπερβολικών δεσμεύσεων (π.χ. ως προς την αύξηση της απασχόλησης), οι οποίες ενδέχεται να δημιουργήσουν δυσκολίες κατά την υλοποίηση των επενδύσεων. Θα μπορούσε να εξεταστεί η πιο ισορροπημένη κατανομή των εντάσεων ενίσχυσης, ώστε να διευρυνθεί ο αριθμός των επιχειρήσεων που μπορούν να επωφεληθούν από τα διαθέσιμα χρηματοδοτικά εργαλεία και να ενισχυθούν περισσότερο βιώσιμες επενδύσεις.
- Προγραμματισμός προκηρύξεων καθεστώτων
Η μη τακτική προκήρυξη των καθεστώτων ενίσχυσης έχει οδηγήσει πολλές επιχειρήσεις στην αναβολή σημαντικών επενδυτικών σχεδίων, καθώς αναμένουν την ενεργοποίηση συγκεκριμένων προγραμμάτων του Αναπτυξιακού Νόμου.
Η θέσπιση σταθερού και προβλέψιμου χρονοδιαγράμματος προκηρύξεων θα συμβάλει σημαντικά στον καλύτερο επενδυτικό προγραμματισμό των επιχειρήσεων και στην επιτάχυνση της υλοποίησης παραγωγικών επενδύσεων.
- Προγραμματισμός Καταβολών ποσών ενισχύσεων
Στο ίδιο πλαίσιο, προτείνεται η εξέταση καθιέρωσης διαδικασίας προγραμματισμένων καταβολών ποσών στις ΔΙΑΠ, για τα επενδυτικά σχέδια που διαχειρίζονται, ώστε οι δικαιούχοι να γνωρίζουν τα χρονικά περιθώρια εκταμίευσης των ενισχύσεων.
- Τεκμηρίωση στοιχείων απασχόλησης
Προτείνεται η άντληση των στοιχείων απασχόλησης να πραγματοποιείται απευθείας από το πληροφοριακό σύστημα ΠΣ ΕΡΓΑΝΗ, όπως ήδη εφαρμόζεται σε δράσεις του Προγράμματος Ανταγωνιστικότητα 2021–2027. Η πρακτική αυτή θα μειώσει σημαντικά τον διοικητικό φόρτο και θα επιταχύνει τη διαδικασία ελέγχου και αξιολόγησης.
- Τεκμηρίωση εξαγωγών
Η χρήση των τελωνειακών διασαφήσεων για τον υπολογισμό και την τεκμηρίωση των εξαγωγών είναι ιδιαίτερα χρονοβόρα και σε ορισμένες περιπτώσεις δεν αποτυπώνει με ακρίβεια την εξαγωγική δραστηριότητα των επιχειρήσεων Θα μπορούσε να εξεταστεί η αξιοποίηση εναλλακτικών στοιχείων, όπως τα έντυπα Φ2, τα δεδομένα του εντύπου Ε3, τα ισοζύγια και οι οικονομικές καταστάσεις των επιχειρήσεων, τα οποία μπορούν να τεκμηριώσουν αποτελεσματικά το ύψος των εξαγωγών.
Κύριε Υπουργέ, Οι παραπάνω παρατηρήσεις και προτάσεις αποσκοπούν στη βελτίωση της αποτελεσματικότητας του Αναπτυξιακού Νόμου και στην επιτάχυνση της υλοποίησης παραγωγικών επενδύσεων που συμβάλλουν στην περιφερειακή ανάπτυξη και την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής βιομηχανίας.
Παραμένουμε στη διάθεσή σας για κάθε περαιτέρω συνεργασία και διάλογο προς την κατεύθυνση αυτή.
